Δεν είναι ακριβώς η εικόνα μιας οικονομίας που κινείται με αυτοπεποίθηση. Το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα συνεχίζει να χάνει έδαφος, με τον σχετικό δείκτη να υποχωρεί τον Οκτώβριο στις 106,9 μονάδες, από τις 107,6 του Σεπτεμβρίου. Μικρή αριθμητικά η πτώση, αλλά με ένα μήνυμα που δεν περνά απαρατήρητο: η αισιοδοξία στην αγορά αρχίζει να ξεθωριάζει.
- Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις προσδοκίες των επιχειρήσεων και των καταναλωτών. Βιομηχανία, υπηρεσίες και λιανεμπόριο εμφανίζουν σημάδια εξασθένησης, ενώ οι πολίτες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με προβληματισμό την οικονομική τους κατάσταση.
Και αυτό μεταφράζεται στην καθημερινότητα. Όταν ο καταναλωτής δεν αισθάνεται οικονομική ασφάλεια, περιορίζει τις αγορές του, σκέφτεται δύο και τρεις φορές πριν ανοίξει το πορτοφόλι και βάζει σε δεύτερη μοίρα όσα δεν θεωρεί απολύτως απαραίτητα. Η αγορά το εισπράττει και οι επιχειρήσεις βλέπουν τις προσδοκίες τους να πιέζονται.
- Υπάρχει, πάντως, και μια θετική εξαίρεση. Ο τομέας των κατασκευών εμφανίζει βελτίωση στις προοπτικές του, δίνοντας μια μικρή ανάσα μέσα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η δυναμική θα μπορέσει να συμπαρασύρει και τους υπόλοιπους κλάδους. Γιατί η οικονομία δεν χρειάζεται μόνο αριθμούς που δείχνουν ανάπτυξη. Χρειάζεται καταναλωτές με εμπιστοσύνη, επιχειρήσεις με προοπτική και μια αγορά που να μπορεί να αναπνεύσει.
