Μπορεί να έχουν περάσει 26 χρόνια από τον θάνατο της Ελίζας Γουλανδρή, όμως η δικαστική διαμάχη γύρω από τη μυθική περιουσία και τη συλλογή έργων τέχνης της οικογένειας όχι μόνο δεν έχει κλείσει, αλλά αποκτά πλέον διεθνείς διαστάσεις.
Η Sotheby’s στο μικροσκόπιο
Στο επίκεντρο βρίσκεται τώρα ο διάσημος οίκος δημοπρασιών Sotheby’s. Δικαστικό αίτημα που κατατέθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες ζητά στοιχεία για συναλλαγές έργων τέχνης που πραγματοποιήθηκαν πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες. Τιμολόγια, στοιχεία πελατών, αρχεία δημοπρασιών και έγγραφα αποστολών θεωρούνται κρίσιμα για να αποκαλυφθεί η πραγματική διαδρομή συγκεκριμένων έργων. Το μεγάλο ερώτημα είναι απλό αλλά πανάκριβο: ποια έργα ανήκαν πραγματικά στην Ελίζα Γουλανδρή όταν πέθανε και ποια είχαν ήδη περάσει σε άλλα χέρια;
Η κληρονόμος και το Ίδρυμα
Η Ασπασία Ζαΐμη, ανιψιά της Ελίζας Γουλανδρή, βρίσκεται εδώ και χρόνια απέναντι στο Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, υποστηρίζοντας ότι σημαντικό μέρος της περιουσίας δεν αποδόθηκε όπως προβλεπόταν στους συγγενείς. Η άλλη πλευρά υποστηρίζει ότι η βούληση της Ελίζας ήταν σαφής και ότι η συλλογή προοριζόταν για το Ίδρυμα και το μουσείο που φέρει το όνομά της.
Οι offshore και τα Panama Papers
Η υπόθεση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο λόγω της εμπλοκής υπεράκτιων εταιρειών που εμφανίστηκαν στα Panama Papers. Στο επίκεντρο βρίσκεται η παναμαϊκή Wilton Trading, στην οποία φέρεται να μεταβιβάστηκε η περίφημη συλλογή Γουλανδρή το 1985. Αν η μεταβίβαση ήταν πραγματική, τότε πολλά από τα έργα δεν αποτελούσαν πλέον μέρος της προσωπικής περιουσίας της Ελίζας Γουλανδρή όταν πέθανε. Σήμερα, δεκαετίες μετά, δικαστές σε Ελβετία και Αμερική προσπαθούν να λύσουν έναν γρίφο εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Και η απάντηση ίσως κρύβεται σε κιτρινισμένα τιμολόγια, παλιούς λογαριασμούς και αρχεία δημοπρασιών που κανείς δεν φανταζόταν ότι θα αποκτούσαν τέτοια αξία.
