Η συζήτηση για την αξιοπιστία των μετρήσεων τηλεθέασης στην Ελλάδα είναι σχεδόν… αιώνια. Και κάθε φορά που ανοίγει, καταλήγει στο ίδιο ερώτημα: πόσο πραγματικά αντικατοπτρίζουν την τηλεοπτική πραγματικότητα τα νούμερα που δίνει η Nielsen; Στην τηλεοπτική αγορά, όπου διακινούνται εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από διαφημίσεις, τα στοιχεία τηλεθέασης δεν είναι απλώς στατιστικά.
Είναι ο μηχανισμός που καθορίζει ποιος κερδίζει και ποιος χάνει χρήματα. Και ακριβώς γι’ αυτό, κάθε αμφισβήτηση των μετρήσεων προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία που κυκλοφόρησαν στην αγορά προκάλεσαν πολλά σηκωμένα φρύδια. Σύμφωνα με τις μετρήσεις, ένα απόγευμα Σαββάτου πάνω από το 45% των παιδιών ηλικίας 6-7 ετών φέρεται να παρακολουθούσε… δελτία ειδήσεων.
Την ίδια ημέρα, το πρωί, διψήφιο ποσοστό τηλεθεατών γύρω στα 35 εμφανίζεται να βλέπει… παιδικά προγράμματα. Στην πιάτσα της τηλεόρασης, τέτοιες καταγραφές αντιμετωπίζονται συχνά με ειρωνικά σχόλια, αλλά πίσω από το χιούμορ υπάρχει ένα σοβαρό ζήτημα: η αξιοπιστία του συστήματος μέτρησης. Η Nielsen βασίζεται σε ένα δείγμα περίπου 1.300 νοικοκυριών, τα οποία διαθέτουν τη συσκευή People Meter. Το σύστημα καταγράφει ποιο κανάλι είναι ανοιχτό και ζητά από τα μέλη του σπιτιού να δηλώνουν με κουμπί στο τηλεχειριστήριο ότι παρακολουθούν τηλεόραση.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί θεωρούν τη συγκεκριμένη τεχνολογία παρωχημένη, σε μια εποχή όπου το τηλεοπτικό περιεχόμενο καταναλώνεται παντού: σε smart TVs, κινητά τηλέφωνα, tablets, laptops, streaming πλατφόρμες και tv boxes. Διεθνώς, οι αγορές κινούνται προς τα λεγόμενα υβριδικά συστήματα μέτρησης, τα οποία συνδυάζουν τα παραδοσιακά δείγματα με πραγματικά δεδομένα χρήσης από ψηφιακές συσκευές. Στην Ελλάδα, όμως, το μοντέλο παραμένει σχεδόν το ίδιο εδώ και χρόνια. Και εδώ αρχίζει το πραγματικό ζήτημα. Όταν η μέτρηση θεωρείται στρεβλή, τότε στρεβλή γίνεται και η τιμολόγηση της διαφήμισης.
Η τηλεοπτική διαφημιστική αγορά στην Ελλάδα υπολογίζεται περίπου στα 400 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Μια διαφορά ακόμη και μίας μονάδας τηλεθέασης μπορεί να σημαίνει χιλιάδες ευρώ πάνω ή κάτω σε κάθε διαφημιστικό διάλειμμα. Αν οι αποκλίσεις είναι μεγαλύτερες, τότε τα ποσά γίνονται πολύ πιο σοβαρά. Και δεν είναι η πρώτη φορά που προκύπτουν περίεργες καταγραφές. Στο παρελθόν έχουν εμφανιστεί στοιχεία που έδειχναν διψήφια τηλεθέαση σε κανάλι που είχε για ώρες… μαύρο σήμα λόγω τεχνικού προβλήματος. Η ιστορία με τις μετρήσεις τηλεθέασης δεν είναι καινούργια.
Από την εποχή της AGB μέχρι σήμερα, η αγορά επιστρέφει ξανά και ξανά στο ίδιο ερώτημα: πόσο αξιόπιστο είναι το σύστημα που καθορίζει την κατανομή εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ; Το θέμα φαίνεται πως ξαναμπαίνει δυνατά στην ατζέντα. Στελέχη της τηλεοπτικής αγοράς μιλούν ήδη για έντονη δυσαρέσκεια, ενώ δεν αποκλείεται το ζήτημα να μην περιοριστεί μόνο στον δημόσιο διάλογο.
Γιατί αυτή τη φορά, όπως λένε πολλοί στον χώρο, οι εξελίξεις μπορεί να γραφτούν και στις δικαστικές αίθουσες. Και τότε το ερώτημα θα τεθεί με τον πιο επίσημο τρόπο: Τα νούμερα τηλεθέασης είναι πραγματικά… ή κάποιος πρέπει να δώσει εξηγήσεις στον εισαγγελέα;
