Ιερέας υπέρ της αποτέφρωσης – «Νηπιακή προσέγγιση ότι το σώμα πρέπει να είναι ενταφιασμένο για να «αναστηθεί»

Τη θέση ότι το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο το σώμα πρέπει να είναι ενταφιασμένο για να «αναστηθεί» συνιστά μια «θεολογικά νηπιακή προσέγγιση» διατυπώνει ο πατέρας Χαράλαμπος Κοπανάκης, μέσα από ανάρτησή του στο Facebook, καταθέτοντας προσωπική εμπειρία από τη διακονία του σε ορθόδοξη ενορία της Μητρόπολης Γερμανίας πριν από περίπου 15 χρόνια.

• Όπως αναφέρει, κατά την παραμονή του εκεί του ζητήθηκε να τελέσει την κηδεία ορθόδοξου χριστιανού, του οποίου το σώμα επρόκειτο μετά την ακολουθία να οδηγηθεί για αποτέφρωση. Μη γνωρίζοντας πώς αντιμετωπίζεται το ζήτημα από την τοπική Εκκλησία και έχοντας στο μυαλό του τα ελληνικά δεδομένα, επικοινώνησε με τον αρμόδιο επίσκοπο για να ζητήσει τη γνώμη του. Σύμφωνα με τον ίδιο, η απάντηση ήταν απολύτως φυσική, χωρίς αμηχανία ή απορριπτικότητα, με τον επίσκοπο να του λέει ξεκάθαρα ότι θα τελέσει κανονικά την κηδεία, εφόσον η οικογένεια ζητά εκκλησιαστική ακολουθία.

Όταν ρώτησε αν πρόκειται για τρισάγιο ή για πλήρη νεκρώσιμη ακολουθία, ο επίσκοπος του απάντησε, όπως περιγράφει, σχεδόν αυτονόητα ότι τελείται κηδεία, επισημαίνοντας πως τα ζητήματα αυτά χρειάζονται ποιμαντική διαχείριση και ευαισθησία. Παράλληλα, του τόνισε ότι ο ρόλος του ιερέα είναι να διαβάσει την προσευχή επί του νεκρού σώματος και ότι το πώς θα το διαχειριστεί στη συνέχεια η οικογένεια, όπως και ποια ήταν η επιθυμία του ανθρώπου εν ζωή, δεν αποτελεί υπόθεση της Εκκλησίας.

• Ο πατέρας Χαράλαμπος Κοπανάκης εξηγεί ότι καταθέτει αυτή την εμπειρία επειδή στην Ελλάδα, όπως σημειώνει, συχνά εκφράζονται δημόσια αφοριστικές και απάνθρωπες κρίσεις γύρω από την αποτέφρωση. Αναφέρεται σε σχόλια που εμφανίζονται κάθε φορά που δημοσιοποιείται η επιλογή αποτέφρωσης από κάποιον επώνυμο, τα οποία –όπως τονίζει– δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Επισημαίνει, μάλιστα, ότι στο αποτεφρωτήριο της Ριτσώνας υπάρχει κληρικός και, εφόσον το ζητήσει η οικογένεια, διαβάζεται προσευχή, ακόμη κι αν δεν τελείται ολόκληρη η νεκρώσιμη ακολουθία.

Αναλύοντας το βασικό θεολογικό επιχείρημα που προβάλλεται κατά της αποτέφρωσης, αυτό της εσχατολογίας και της Ανάστασης των νεκρών, υποστηρίζει ότι η κοινή ανάσταση αφορά την αναδημιουργία και όχι την επανασυγκόλληση υλικών καταλοίπων. Όπως σημειώνει, σύμφωνα με την πίστη, ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο εκ του μηδενός και, συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα «εντοπισμού» λειψάνων, είτε πρόκειται για οστά είτε για τέφρα.

• Παράλληλα, επισημαίνει ότι ακόμη και ο τρόπος ταφής που εφαρμόζεται σήμερα δεν ταυτίζεται με τον τρόπο ταφής του Χριστού, ο οποίος τοποθετήθηκε σε λαξευμένο μνήμα. Ο ιερέας αναφέρεται επίσης σε εμπειρίες από κηδείες, ακόμη και νεαρών ανθρώπων, όπου η διαδικασία της ταφής υπήρξε ιδιαίτερα τραυματική για τους συγγενείς, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να αγνοείται η ψυχική κατάσταση των πενθούντων ούτε οι τραυματικές εμπειρίες που συνδέονται με εκταφές.

Τέλος, σημειώνει ότι, παρότι τα διοικητικά όργανα της Εκκλησίας στην Ελλάδα έχουν αποφανθεί πως δεν τελείται κανονική κηδεία σε περιπτώσεις αποτέφρωσης και ότι αυτή θεωρείται έμμεση άρνηση της πίστης, εκτιμά ότι σε βάθος χρόνου το ζήτημα δεν θα αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης. Όπως καταλήγει, είτε μιλάμε για ταφή είτε για αποτέφρωση, πρόκειται για δύο διαφορετικούς τρόπους αποσύνθεσης του σώματος, με το ουσιαστικό ζητούμενο να είναι «η ποιμαντική στάση και ο σεβασμός στον άνθρωπο».